Als het loof van de uien om begint te vallen en geel wordt, weet je dat het zover is. Dat gebeurt meestal ergens in augustus of september, afhankelijk van wanneer ze zijn gepoot en wat voor weer het was. Je ziet het al van een afstand op het veld: rijen die eerst rechtop stonden liggen er ineens slap bij, en de bollen liggen half boven de grond te glimmen in de zon.

Uien rooien is minder werk dan het klinkt. Meestal hoef je ze niet eens uit te graven—een beetje trekken en ze komen los, zeker als de grond niet te hard is aangekoekt. Wat lastiger is: ze daarna goed drogen, want een ui die vochtig de kist in gaat, gaat vroeg of laat rotten.

Wanneer zijn ze klaar?

Een paar dingen om op te letten:

  • Het loof valt om en verkleurt geel tot bruin
  • De bovenkant van de bol steekt boven de grond uit
  • Het is droog weer geweest de laatste dagen
  • Bij navraag zegt de kweker dat het kan—sommige rassen blijven langer staan

Je kunt ze ook eerder plukken als lente-ui of bosui, dan zijn ze dunner en milder, maar dat is een ander verhaal dan de bewaarui waar dit artikel over gaat.

Rooien en drogen

  • Trek de uien voorzichtig uit de grond, of steek er met een riek onder als de grond stug is
  • Klop de losse aarde eraf, maar was ze niet
  • Leg ze een paar dagen in de zon te drogen, loof en al, mits het niet gaat regenen
  • Bij nat weer: leg ze binnen op een rooster of oud rek, ergens met tocht
  • Pas als de buitenste schil helemaal papierachtig en droog aanvoelt, kun je het loof eraf knippen (laat een paar centimeter zitten)

Een ui die goed gedroogd is voelt licht aan en de schil ritselt als je erin knijpt.

Bewaren

Goed gedroogde uien houden het maandenlang uit, op een koele, donkere en droge plek. Een paar dingen die schelen:

  • Niet in een afgesloten plastic zak—ze hebben lucht nodig, anders gaan ze schimmelen
  • Een netje, een oude kous of gewoon los in een kist werkt prima
  • Uit de buurt van aardappelen houden, die geven vocht af waar uien niet tegen kunnen
  • Check af en toe op zachte plekken en gooi die er dan uit, voor ze de rest aansteken

Wat je ermee kunt

Uien gaan door bijna alles heen, maar een paar dingen waar ze echt het hoofdingrediënt zijn:

Gebakken uienringen Snijd een grote ui in ringen, haal door bloem, dan door losgeklopt ei, dan door paneermeel. Bak goudbruin in ruim olie. Zout er meteen overheen als ze uit de pan komen.

Uiensoep Snijd een kilo uien in halve ringen en bak ze heel langzaam in boter, minstens drie kwartier, tot ze donkerbruin en zoet zijn geworden—niet te haasten, dit is het hele geheim van de soep. Blus af met een scheut witte wijn, voeg bouillon toe en laat nog twintig minuten trekken. Serveer met een boterham met kaas erop, onder de grill.

Gepofte ui Hele uien met schil en al in de oven op 200 graden, ongeveer drie kwartier tot een uur, tot ze vanzelf inzakken. Snijd open, een klontje boter erin, zout en peper. Simpeler kan bijna niet.

Ingelegde uien Rode uien in dunne ringen, een paar minuten in kokend water met azijn, suiker en zout, dan afkoelen. Houdt zich wekenlang in de koelkast en is lekker bij bijna alles wat uit de frituur komt.

Waar kun je deze week uien plukken?

Uien zijn niet het spannendste gewas op de pluktuin, maar wel een van de nuttigste—een goed gedroogde voorraad gaat de hele winter mee en je gebruikt ze toch al bijna elke dag. Neem een paar netjes mee als je er bent voor iets anders, je zult ze toch wel opmaken.