Appelbes plukken: een dagje rood, paars en heel veel plezier

Appelbes, oftewel aronia, is misschien niet de bekendste bes, maar wel één van de stoerste. Op verschillende plukboerderijen in Nederland kun je in het late zomernajaar zelf aan de slag. Het leuke? De struiken hangen zo vol met diepdonkere bessen dat je ze er met bosjes tegelijk af kunt strijken. Neem een mand, een emmer of gewoon een grote kom mee – en trek oude kleren aan, want die paarse vlekken zijn hardnekkig maar wel stoer.

Plukken met vrienden of familie is een feestje. Iedereen roept “kijk, deze hele tros!” en voor je het weet wedden jullie wie de meeste bessen heeft. Een tip: proef er eentje. Rauw zijn ze behoorlijk wrang en bitter, dus schrik niet – die smaak verdwijnt als sneeuw voor de zon zodra je ze verwerkt. Binnen een uurtje heb je kilo’s binnen. En dan? Thuis wacht het echte werk.

Hoe gebruik je appelbessen thuis?

Appelbessen zijn perfect voor jam, siroop, sap, likeur en gebak. Omdat ze van nature veel pectine bevatten, hoef je bij jam geen extra geleermiddel toe te voegen. Vries ze ook gerust in – ze blijven een jaar goed en smaken dan nog intenser. Een handje door de yoghurt of muesli (even kort koken met een beetje honing) is een heerlijke, gezonde start van de dag.

Twee recepten om direct mee aan de slag te gaan

1. Appelbessen-jam met een vleugje vanille (voor ongeveer 4 potjes)

  • 500 g appelbessen
  • 400 g geleisuiker (2:1)
  • 1 vanillestokje
  • sap van een halve citroen

Spoel de bessen en doe ze in een pan. Snijd het vanillestokje open en schraap het merg eruit – doe merg én stokje bij de bessen. Voeg de citroensap toe en verwarm op laag vuur. Druk de bessen een beetje plat met een pureestamper. Voeg de suiker toe en breng al roerend aan de kook. Laat 5 minuten flink doorkoken. Vis het vanillestokje eruit, schep de jam in gesteriliseerde potjes en draai ze direct dicht. Lekker op een boterham, door de pap of bij een stukje oude kaas.

2. Hartige appelbessen-chutney (heerlijk bij kaas of stoofvlees)

  • 300 g appelbessen
  • 2 uien, fijn gesnipperd
  • 2 appels (zoet, zoals Elstar), in blokjes
  • 100 ml appelazijn
  • 100 g bruine basterdsuiker
  • 1 tl gemberpoeder
  • 1 tl mosterdzaad
  • snuf zout en peper

Fruit de uien in een scheutje olie tot ze glazig zijn. Voeg de appelblokjes, appelbessen, azijn, suiker en kruiden toe. Laat op laag vuur 30-40 minuten pruttelen tot het dik en stroperig wordt. Af en toe roeren. Schep in potjes en laat afkoelen. Deze chutney wordt na een paar dagen alleen maar lekkerder.

Cocktailrecept: Appelbes-whiskey sour

  • 50 ml whiskey (bourbon of rye)
  • 30 ml vers citroensap
  • 20 ml appelbessensiroop (zie hieronder)
  • 1 eiwit of 30 ml aquafaba (voor veggie versie)
  • ijsblokjes
  • takje rozemarijn en een paar appelbessen (vers of ontdooid) ter garnering

Appelbessensiroop: 200 g appelbessen + 200 ml water + 100 g suiker 15 minuten zachtjes koken, zeven en laten afkoelen.

Doe whiskey, citroensap, siroop en eiwit in een shaker zonder ijs. Shake 15 seconden droog (dat maakt het schuimig). Voeg dan ijs toe en shake nog 30 seconden. Zeef in een tumblerglas met een groot ijsblokje. Garneer met het rozemarijntakje en een paar appelbessen. Proost op je eigen oogst!