Sleedoorn (Prunus spinosa) is een wilde, stekelige struik die in het vroege najaar prachtige, donkerblauwe bessen geeft: sleebessen. En ja, je mag ze plukken! Op verschillende biologische plukboerderijen en landgoederen in Nederland kun je ze met een mandje en een beetje geduld zelf komen oogsten. Het is een heerlijk herfstuitje met vrienden of familie—de takken zitten vol met kleine blauwe pruimpjes, maar pas op: de stekels zijn gemeen! Neem stevige handschoenen mee en een schaar (knippen is makkelijker dan plukken). De bessen zijn in oktober/november op hun best, maar pas echt lekker na de eerste vorst die de bitterheid eruit haalt. Geen zin om te wachten? Vries ze een nacht in, dat werkt ook. Het plukken zelf is een zoektocht: tussen de doornen door de rijpste bessen vinden. Het geeft voldoening om ‘s avonds met een paarsgekleurde mand thuis te komen.

Thuis aan de slag met sleedoorn

Sleebessen zijn rauw niet te vreten (bitter en wrang), maar verwerkt zijn ze goud waard. Ze bevatten veel pectine, dus ideaal voor jam, gelei of likeur.

Recept 1: Sleedoorngelei (pittig & kruidig)

  • 1 kg sleebessen (ontdooid)
  • 500 ml water
  • 1 kaneelstokje
  • 3 kruidnagels
  • 500 g geleisuiker (2:1)

Doe de bessen met water, kaneel en kruidnagels in een pan. Breng aan de kook, laat 20 minuten zachtjes pruttelen tot de bessen openbarsten. Giet alles door een zeef of kaasdoek (laat een nacht uitlekken voor een heldere gelei). Meet het sap: voor elke 500 ml sap, voeg 250 g geleisuiker toe. Kook in 4 minuten, schuim af, giet in potjes. Heerlijk op toast of bij wild.

Recept 2: Sleedoornchutney (zoetzuur bij kaas)

  • 500 g sleebessen
  • 2 uien, fijngesnipperd
  • 150 ml appelazijn
  • 200 g bruine suiker
  • 1 tl gemberpoeder
  • snuf zout

Doe alle ingrediënten in een pan. Laat 45 minuten zachtjes sudderen tot de bessen uit elkaar vallen en het mengsel indikt. Eventueel wat water toevoegen als het te droog wordt. In gesteriliseerde potjes vullen. Perfect bij oude kaas of bij een stoofpotje.

Cocktailrecept: Sleedoorn Oude Maas

  • 50 ml sleedoornlikeur (zelfgemaakt of sloe gin)
  • 20 ml vers citroensap
  • 10 ml honingsiroop
  • 100 ml ginger ale
  • IJs
  • Takje rozemarijn ter garnering

Schenk de likeur, citroensap en honingsiroop in een glas met ijs. Vul aan met ginger ale. Roer voorzichtig. Garneer met een takje rozemarijn. Proost op de herfst!

Tip: Als je likeur wilt maken: vul een pot met sleebessen (ontdooid), giet er jenever of wodka overheen, voeg 200 g suiker per liter toe, laat 3 maanden staan op een donkere plek, af en toe schudden. Na 12 weken zeven en genieten.